نامیدن هر سال به نام یک حیوان، بیشتر در اثر عوامل اعتقادی یا فرهنگی در تقویم بعضی از ملل مرسوم شده است. این نوع عوامل از ریشه‌هایی سرچشمه می‌گیرد که با تقویم این گونه ملل در ارتباط است. بررسی گاه‌شماری حیوانی حکایت از آن دارد که این تقویم از ترکیب برخی اصول گاه‌شماری جلالی، گاه‌شماری هجری قمری و گاه‌شماری دوازده حیوانی چینی-اویغوری شکل گرفته‌ است. در ایران، استفاده از این تقویم در دوره صفویه متداول شد. از آن زمان تا اواسط قرن سیزدهم هجری قمری که جایگزین تقویم جلالی شد، بیشتر در امور دولتی و شرح وقایع تاریخی، در کنار تقویم‌های هجری قمری، جلالی و غیره استفاده می‌شد. در سال ۱۳۲۹ هجری قمری، تقویم شمسی برجی به جای این تقویم رایج شد. سرانجام در سال۱۳۰۴ هجری شمسی که تقویم هجری شمسی به عنوان تقویم رسمی پذیرفته شد، به طور صریح استفاه از سا‌ل‌های دوره ۱۲ ساله حیوانی منسوخ شد. با وجود این، هنوز هم در انواع تقویم‌های ایرانی، از نام سال هجری شمسی در دوره ۱۲ ساله حیوانی استفاده می‌شود.

ستاره‌شناسان سال‌های دوره ۱۲ ساله حیوانی را چنین یاد می‌کنند :
۱- سیچقان ئیل یا سال موش
۲- اود ئیل یا سال گاو
۳- بارس ئیل یا سال پلنگ
۴- توشقان ئیل یا سال خرگوش
۵- لوی ئیل یا سال نهنگ (که در جنوب شرق آسیا آن را سال اژدها می‌خوانند.)
۶- ئیلان ئیل یا سال مار
۷- یونت ئیل یا سال اسپ
۸- قوی ئیل یا سال گوسفند (چینی ها آن را سال بز می‌نامند.)
۹- بیچی ئیل یا سال میمون
۱۰- تخافوی ئیل یا سال مرغ (که در جنوب شرق آسیا سال خروس نامیده می‌شود.)
۱۱- ایت ئیل یا سال سگ
۱۲- تنکوز ئیل یا سال خوک

معنی و طالع بینی حیوان سال ها

سال موش

متولدین این سال ظاهر زیبا داشته؛ زحمتکش، کار دوست، تشریفاتی و رسمیات پسند هستند. هدفمندند و مطلب آشنا. همیشه جانب احتیاط را نگه می‌دارند و توانایی پس‌انداز کردن پول خود را دارند. فقط احساس عمیق آنها را وا می‌دارد که احتیاط را فراموش نمایند.
نسبت به اشخاص محبوب خویش سخاوتمندند؛ زود آتشین می‌گردند، ولی قدرت آن را دارند که به زودی خشم خود را فرو خورده، آرامش ظاهری را نگهدارند. انسان‌های خرده‌گیر و عزت‌طلب‌اند، به غیبت از دیگران علاقه عجیبی دارند.

سال گاو

زاده ‌شده گان این سال توانمند، پرطاقت، کم گپ، مطمئن و قابل اعتماد‌اند. اغلب آنها غیر وابسته اند. زود برافروخته می‌گردند و در این حالت دهشتناک، حذر کردن از ایشان واجب است. هر چند خاموش و درونگرا هستند، ولی اگر لازم آید خوش صحبت نیز می‌گردند.
از لحاظ جسمانی و فکری برتری دارند. با آنکه دیگران آنها را لاقید و غیرسختگیر می‌پندارند، از روبرو شدن با مخالفت خوششان نمی‌آید.
این گروه از مردم عشق را مانند ورزش وسیله سرگرمی می‌دانند و همین امر بعضاً اسباب اختلاف بین آنها و نزدیکان‌شان را فراهم می‌سازد.

سال پلنگ – ببر

پیداشده­‌گان سال پلنگ حساس هستند. شیفته شادمانی بوده، نیکخواه ولی عصبی مزاج، والامقام و صاحب احترام اند؛ اما اغلب با بزرگان و آمرین‌شان درگیر اختلاف و کشمکش.
مردم قدر و قیمت فوق‌العاده‌یی برای متولدین این سال قائل‌اند؛ زیرا آنها انسان‌های مصمم و قاطع هستند؛ با این همه اغلب عجولانه و نادرست تصمیم می‌گیرند و یا اینکه خیلی دیر به تصمیم درست نائل می‌آیند.
پلنگ‌زاده گان! خودپرست بوده، به همه چیز به دیده شک و تردید می‌نگرند؛ ولی عموما مردانه صفت و پرتوان هستند.

سال خرگوش

آنانیکه در سال خرگوش به دنیا آمده‌اند، انسان‌های ویژه‌ای هستند. با استعداد و شهرت‌طلب‌اند؛ کارهایشان همواره توأم با موفقیت است. نیکخواه، خویشتندار، مطمئن، قابل اعتماد، دارای طبع بلند و مناعت نفس‌اند. دیگران را به وجد می‌آورند. از جهت مادی همیشه کامیاب‌اند. غیبت را دوست دارند.
اشخاص زاده شده درین سال بی­‌کینه بوده، مخصوصاً در برابر دوستان و عزیزان خویش هیچ‌گونه کینه‌ای نمی‌ورزند؛ در حالیکه هیچگونه دلبستگی نیز به آنان نشان نمی‌دهند. این گروه از مردم کارمندان خوب، پاک وجدان و بامسئولیت بوده، وقار تشریفات و رسمیت پرستی را عزیز می‌دارند.

سال نهنگ – اژدها

آنانی که در سال نهنگ که در سیستم دوره دوازده حیوانی جنوب شرق آسیا سال اژدها خوانده می‌شود؛ دیده به جهان گشوده‌اند، انسان‌های تندرست و صحت‌مند بوده، بسیار فعال و هیجانی‌اند. گاه‌گاهی کله‌شق و شرور نیز می‌گردند. ولی به صورت عموم صدیق، راستگو، حساس و قاطع‌اند. اینها با آنکه خودرأی و صریح بوده، آشکارا سخن می‌گویند؛ می‌توان به ایشان اتکا نمود؛ زیرا همیشه پخته و کامل‌اند. نازک‌دل نیستند ولی توانایی دلسوز شدن را دارند. به دیگران موقعیت می‌دهند که بر ایشان حکم کنند. از گمراهی زود رهایی می‌یابند. مردم اغلب متولدین این سال را دوست دارند؛ ولی خودشان به این مطلب باور ندارند.
زاده‌گان سال نهنگ، یا بسیار زودتر از موقع تشکیل خانواده می‌دهند و یا اینکه مجرد باقی می‌مانند.

سال مار

آنانیکه در سال مار قدم به عرصه هستی نهاده‌اند، انسان های مرموز بوده؛ ولی طبیعتاً خردمنداند. با آنکه پولدار و متمول می‌باشند، اغلب ممسک و متکبراند؛ ولی گاهی می‌توانند همدرد دیگران باشند و به آنان یاری رسانند. اینها آدم‌های متکی به خود بوده، به دیگران کمتر اعتماد می‌کنند. قاطع، هدفمند و اندکی مطلب آشنا هستند. از نابرابری‌ها اندوهگین می‌گردند. بی‌پروا هستند و این امر اغلب به پیچیده شدن مناسبات خانوادگی‌شان منجر می‌گردد.

سال اسب

زاده‌گان سال اسب، مردمان خوشحال و با شهرت‌اند. از پول به طریق نیک و به جا استفاده می‌کنند. عاقل‌اند و مؤثر. دیگران را زود زیر تأثیرشان قرار می‌دهند. پرگویند و با استعداد، کارهایشان اغلب با موفقیت همراهست؛ اعتماد به نفس دارند و قدر خود را می‌دانند. به جنس مقابل بی‌پروا نیستند. احساس چنین مردم اگر بیدار گردد، به غیر از وظایف روزانه دیگر همه چیزها را فراموش می‌کنند. اجتماعی‌اند، از دلخوشی، مجلس و گردهمایی‌ها بی‌حد لذت می‌برند. اینها بسیار دوست دارند تا در مرکز و محراق توجه دیگران قرار داشته باشند. آزاد فکر و مستقل بوده، مسئولیت‌ها را جدی نمی‌گیرند؛ ولی با تصمیم خویش عمل می‌کنند.

سال گوسفند – بُز

انسان‌هایی که در سال گوسفند قدم به عرصه ی وجود گذاشته اند، قابلیت خاصی در صنایع نفیسه دارند. در نگاه اول همه کارهای اینها خوب به نظر می‌رسد. اغلب کمرو، شرمنده، محجوب و گوشه‌گیراند. در انتخاب راه‌ها تردید و دودلی نشان می‌دهند. قاطع نیستند.
این گروه مردم متدین بوده و در هرگونه عقاید و باورهای خویش استواری نشان می‌دهند. گپ دان، کج بحث و خرده گیر نیستند. کار و وظیفه‌ی خود را دوست دارند و به شدت خواهان شرایط خوب برای زندگی خویش‌اند. پولدار نیستند، اما طبع بلند دارند. با ملاحظه و نیکخواه می‌باشند.

سال میمون

کسانی که در سال میمون یا شادی دیده به دنیا وا کرده اند، انسان‌های مرموز و غیرقابل اعتماد‌اند. عاقل، فعال، چالاک و مبتکر بوده؛ مسائل پیچیده را به زودی حل می‌کنند. اما کاری را به سامان نمی‌رسانند. اینها را که می‌خواهند دشوارترین امور را در یک لحظه انجام می‌دهند؛ از راه در پیش گرفتشان برگرداندن نهایت مشکل است. کوچکترین منافع در راه شان، اینها را دلزده و ناامید می‌گرداند.
این دسته افراد، صاحب عقل سلیم بوده، درست تصمیم می‌گیرند. کنجکاو و دانایند. بسیار می‌خوانند. حافظه قوی و خاطر خوب دارند. به خود اعتماد داشته و همیشه اعتراض می‌کنند. صاحب شهرت‌اند و به آسانی به این مقام می‌رسند.

سال خروس

متولدین سال خروس متفکر، با استعداد و زحمتکش هستند. می‌کوشند وظایف خود را به صورت کامل به انجام برسانند؛ حتی کارهایی را که از توان و امکان آنها خارج نیز باشد در بسر رسانیدن آن مصر بوده، تقلا به خرج می‌دهند. با دیگران به زودی محشور و هم‌صحبت می‌شوند.
این گروه راست و صادق بوده، به راستی و حقیقت پروری خویش باور کامل دارند. انسان‌های باگذشت و رازنگهدارند. در حالت ناداری و دارندگی یکسانند. در نظر قاطع می‌نمایند. مردم‌گریزاند و نقشه‌ها و برنامه‌های‌شان هیچگاه عملی نمی‌گردد. گاهی در زندگی موفق‌اند و گاهی ناموفق. خود را زیاد دوست دارند. انسان‌های عجیبی هستند. به ابراز شجاعت و کارنمایی قدرت عجیبی دارند.

سال سگ

آنهایی که در سال سگ دیده به جهان باز کرده اند، خصوصیات نیک انسانی دارند. صادق، راستگو، قابل اعتماد و راز نگهدارند. اینها خود را دوست داشته، اندکی مغرور و کله‌شق هستند. دو رو نیستند، شایق ثروت بوده، دولتمند می‌گردند. اینها همه امور را به نظر انتقادی می‌نگرند. تیز زبان و حقیقت‌پرست‌اند. چون انسان‌های باهدف و مفکور هستند، در کار و فعالیت‌های خویش آگاه بوده، می‌دانند که برای چی مبارزه و تلاش به خرج می‌دهند. همه کارهای را به آخر رسانیده، در همه امور کامیاب‌اند. از میان متولدین این سال رهبران خوبی تبارز می‌کند.

سال خوک

گروه مردمانی که در سال خوک به دنیا آمده‌اند، دلیر و از خودگذر بوده، می‌توانند خود را در راه دیگران قربان سازند. راستگو و رستگارند. در هر کاری نیرو صرف نموده، عقب‌نشینی برایشان معنایی ندارد. مردانه و باثبات‌اند و دوستانشان را در مشکلات تنها نمی‌گذارند.
کم‌سخن و مهربانند. بسیار می‌خوانند و بسیار می‌دانند. در میان آنها بعضاً کسانی پیدا می‌شوند که بیش از حد پرگو هستند. به اشخاص مورد علاقه خویش توجه بسیار جدی دارند‌.
زندگی خانوادگی این دسته از اشخاص به بسیار خوبی سپری می‌گردد؛ زیرا اینها توانایی فوق‌العاده‌یی برای حل مسائل مشکل‌آفرین دارند.